Kiểu dáng bên ngoài của sản phẩm không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn là yếu tố cạnh tranh trực tiếp trên thị trường, đặc biệt với các nhóm hàng hóa tiêu dùng có tính đồng nhất cao về công năng. Khi kiểu dáng chưa được đăng ký bảo hộ, doanh nghiệp gần như không có cơ sở pháp lý để ngăn chặn hành vi sao chép, làm nhái từ đối thủ cạnh tranh. Bài viết dưới đây trình bày hình thức nộp đơn, trình tự bảy bước và thời hạn xử lý đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo quy định pháp luật sở hữu trí tuệ hiện hành, nhằm cung cấp cho doanh nghiệp một lộ trình thực hiện rõ ràng, đầy đủ.

Hình thức nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Chủ đơn có thể lựa chọn một trong hai phương thức nộp đơn dưới đây khi tiến hành đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ.

Hình thức nộp đơn giấy

Chủ đơn nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu điện đến trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ tại Hà Nội hoặc các văn phòng đại diện tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Trường hợp nộp phí, lệ phí qua dịch vụ bưu điện, chủ đơn cần lưu giữ biên nhận chuyển tiền và gửi kèm hồ sơ đến đúng điểm tiếp nhận tương ứng với nơi đã chuyển khoản, tránh trường hợp hồ sơ bị trả lại do sai lệch giữa nơi nộp phí và nơi nộp hồ sơ.

Hình thức nộp đơn trực tuyến

Để nộp đơn trực tuyến, chủ đơn phải có chữ ký số, chứng thư số và tài khoản đã được Cục Sở hữu trí tuệ phê duyệt trên Hệ thống tiếp nhận đơn trực tuyến. Sau khi khai báo và gửi đơn thành công, hệ thống cấp Phiếu xác nhận nộp tài liệu trực tuyến. Trong vòng 01 tháng kể từ thời điểm gửi đơn, chủ đơn phải trực tiếp đến một điểm tiếp nhận của Cục để xuất trình phiếu xác nhận, nộp tài liệu bổ sung (nếu có) và hoàn tất phí, lệ phí theo quy định; nếu quá thời hạn này mà chưa hoàn tất, tài liệu trực tuyến đã nộp sẽ bị hủy bỏ.

Thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Quy trình đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ được thực hiện qua bảy bước như sau.

Bước 1: Chuẩn bị và phân loại kiểu dáng công nghiệp

Trước khi nộp đơn, doanh nghiệp cần đảm bảo kiểu dáng dự kiến đăng ký chưa từng được công bố hoặc sử dụng công khai dưới bất kỳ hình thức nào, nhằm giữ được tính mới theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ. Một kiểu dáng có thể được thể hiện qua một hoặc nhiều phương án, với bộ ảnh chụp hoặc bản vẽ ở nhiều góc độ khác nhau; số lượng phương án và hình ảnh càng nhiều thì phí nộp đơn càng lớn. Đơn cũng cần được phân loại theo Bảng phân loại quốc tế về kiểu dáng công nghiệp (Locarno); nếu chủ đơn không tự phân loại hoặc phân loại sai, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ thực hiện thay và thu phí phân loại tương ứng.

Bước 2: Tra cứu kiểu dáng công nghiệp

Việc tra cứu trước khi nộp đơn giúp đánh giá sơ bộ khả năng được bảo hộ của kiểu dáng, qua đó hạn chế rủi ro bị từ chối sau khi đã nộp phí và chờ đợi kết quả thẩm định trong thời gian dài. Kết quả tra cứu là cơ sở để chủ đơn cân nhắc điều chỉnh kiểu dáng hoặc quyết định có tiếp tục nộp đơn hay không.

Bước 3: Nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Hồ sơ đơn đăng ký gồm:

• 02 bản Tờ khai đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo mẫu quy định;
• 01 Bản mô tả kiểu dáng công nghiệp, thể hiện đầy đủ tên kiểu dáng, lĩnh vực sử dụng, kiểu dáng tương tự gần nhất đã biết, danh mục ảnh chụp hoặc bản vẽ, phần mô tả bản chất và yêu cầu bảo hộ;
• 04 bộ ảnh chụp hoặc bản vẽ kiểu dáng; và
• Chứng từ nộp phí, lệ phí.

Tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ có thể cần bổ sung giấy ủy quyền, giấy chuyển nhượng quyền nộp đơn, tài liệu xác nhận quyền đăng ký hoặc tài liệu chứng minh quyền ưu tiên. Toàn bộ tài liệu phải được lập bằng tiếng Việt (tài liệu nước ngoài phải dịch thuật), trình bày rõ ràng, đúng mẫu, không tẩy xóa, sử dụng thuật ngữ và ký hiệu thống nhất theo tiêu chuẩn Việt Nam.

Bước 4: Thẩm định hình thức đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày nộp đơn, Cục Sở hữu trí tuệ kiểm tra các nội dung về hình thức đơn, tư cách chủ đơn, quyền nộp đơn và việc phân loại. Nếu đơn hợp lệ, Cục ra thông báo chấp nhận đơn hợp lệ và chuyển sang giai đoạn công bố. Nếu đơn chưa đáp ứng yêu cầu, Cục ra thông báo từ chối chấp nhận và ấn định thời hạn để chủ đơn sửa đổi, bổ sung.

Bước 5: Công bố đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Đơn được công bố trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày có thông báo chấp nhận đơn hợp lệ. Nội dung công bố bao gồm các thông tin chính của đơn hợp lệ, hình ảnh và phân loại kiểu dáng công nghiệp, tạo cơ sở để bên thứ ba theo dõi, phản đối nếu có căn cứ.

Bước 6: Thẩm định nội dung đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Giai đoạn thẩm định nội dung được thực hiện nhằm đánh giá kiểu dáng có đáp ứng đầy đủ các điều kiện bảo hộ theo quy định hay không, trên cơ sở đó xác định khả năng cấp văn bằng. Nếu đơn đủ điều kiện, Cục ra thông báo dự định cấp văn bằng bảo hộ. Trường hợp đơn không đáp ứng điều kiện, Cục ra thông báo từ chối cấp văn bằng; chủ đơn có quyền khiếu nại kèm theo lập luận, chứng cứ để bảo vệ quyền lợi của mình.

Bước 7: Cấp văn bằng bảo hộ

Sau khi có thông báo dự định cấp văn bằng và chủ đơn hoàn tất nghĩa vụ nộp lệ phí cấp văn bằng, Cục Sở hữu trí tuệ tiến hành cấp Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp. Văn bằng bảo hộ có hiệu lực 05 năm kể từ ngày nộp đơn và có thể được gia hạn liên tiếp hai lần, mỗi lần 05 năm, tương ứng thời hạn bảo hộ tối đa 15 năm.

Thời hạn xử lý đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Theo quy định, thời hạn xử lý đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được ấn định như sau: thẩm định hình thức trong vòng 01 tháng kể từ ngày nộp đơn; công bố đơn trong vòng 02 tháng kể từ ngày có quyết định chấp nhận đơn hợp lệ; thẩm định nội dung trong vòng 07 tháng kể từ ngày công bố đơn.

Trên thực tế, do khối lượng đơn tồn đọng tại Cục Sở hữu trí tuệ, thời gian xử lý toàn bộ quy trình từ khi nộp đơn đến khi được cấp văn bằng bảo hộ thường kéo dài hơn đáng kể so với thời hạn luật định, phổ biến trong khoảng 18 đến 25 tháng. Doanh nghiệp cần chủ động cân nhắc yếu tố thời gian này khi hoạch định chiến lược ra mắt sản phẩm, để đảm bảo kiểu dáng được nộp đơn đăng ký trước thời điểm công bố, sử dụng thương mại nhằm không làm mất tính mới của kiểu dáng công nghiệp.

𝐋𝐈𝐍𝐂𝐎𝐍 𝐋𝐀𝐖 𝐅𝐈𝐑𝐌 – 𝐇𝐨̛̣𝐩 𝐭𝐚́𝐜 𝐯𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐛𝐞̂̀𝐧

• Tại Hà Nội: Tầng 4, Tòa nhà Sudico, đường Mễ Trì, phường Từ Liêm, TP. Hà Nội
• Tại TP.HCM: 272 Đỗ Pháp Thuận, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh
• Website: http://linconlaw.vn/
•  Email: Lawyer@linconlaw.vn
•  Facebook: https://www.facebook.com/Linconlawfirmm
• Linkedln: linkedin.com/in/lincon-law-firm-100b96201
•  Hotline: +84.987.733.358