Tranh chấp giữa bên giao thầu và nhà thầu về nghĩa vụ thanh toán hợp đồng xây dựng là loại hình tranh chấp ngày càng phổ biến. Để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, các bên cần nắm vững những quy định pháp luật liên quan nhằm thiết lập cơ chế phòng ngừa rủi ro phù hợp, cũng như tạo lập căn cứ vững chắc để thu hồi nợ hợp đồng xây dựng hiệu quả.
1. Dự toán xây dựng trong thu hồi nợ hợp đồng xây dựng
Dự toán xây dựng là chi phí cần thiết để xây dựng công trình, thực hiện gói thầu, công việc xây dựng được xác định trên cơ sở khối lượng tính toán từ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, yêu cầu công việc phải thực hiện, định mức, giá xây dựng. Nội dung dự toán xây dựng gồm chi phí về xây dựng, thiết bị, quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác và dự phòng.
Mặt khác, trên thực tế, đối với các dự án lớn, đặc biệt là các dự án có yếu tố nước ngoài, BOQ (Bill of Quantities) thường được sử dụng và có vai trò như dự toán xây dựng. BOQ là bảng chi tiết các đầu việc, khối lượng, chủng loại vật liệu và là một tài liệu được sử dụng để đấu thầu trong ngành xây dựng công nghiệp. BOQ được các kỹ sư dự toán lập dựa trên bản vẽ thi công và yêu cầu kỹ thuật của dự án.
Dự toán xây dựng hay BOQ muốn được sử dụng thì phải được phê duyệt, thẩm định theo quy định của pháp luật xây dựng. Khi tranh chấp về khoản tiền thi công, nguyên vật liệu hay các chi phí khác liên quan đến hợp đồng xây dựng giữa chủ đầu tư và nhà thầu xảy ra, dự toán xây dựng hay BOQ chính là một trong các chứng cứ quan trọng nhất để xác định nghĩa vụ tài chính của các bên khi thu hồi nợ hợp đồng xây dựng.
2. Đơn giá xây dựng trong thu hồi nợ hợp đồng xây dựng
Đơn giá xây dựng công trình được xác định trên cơ sở giá thị trường hoặc định mức xây dựng và giá vật liệu, nhân công, máy thi công, các yếu tố chi phí cần thiết khác phù hợp với mặt bằng giá thị trường tại khu vực xây dựng.
Hệ thống định mức, giá xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố là cơ sở để chủ đầu tư sử dụng, tham khảo trong xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Để xác định đúng mức giá của nguyên vật liệu, thiết bị xây dựng, nhân công,… để làm rõ nghĩa vụ tài chính của các bên, chủ đầu tư hay nhà thầu cần phải đặc biệt lưu ý đơn giá đã được tính toán phù hợp với hệ thống định mức và giá xây dựng do cơ quan nàh nước có thẩm quyền công bố hay chưa.
>> QUYỀN CỦA BÊN ĐÒI NỢ https://linconlaw.vn/quyen-cua-ben-doi-no/
>> ƯU ĐÃI ĐẦU TƯ, ĐỐI TƯỢNG NÀO ĐƯỢC HƯỞNG? https://linconlaw.vn/uu-dai-dau-tu-doi-tuong-nao-duoc-huong/
3. Điều khoản thanh toán
Các bên cũng cần đặc biệt lưu ý đến điều khoản thanh toán trong hợp đồng xây dựng, đảm bảo phù hợp với quy định của pháp luật và chặt chẽ đối với tình hình thực tiễn để đảm bảo tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Quy định tại Khoản 1 Điều 87 Luật Xây dựng 2025, nội dung hợp đồng xây dựng phải quy định cụ thể về các nội dung: (i) thanh toán; (ii) tạm thanh toán; (iii) quyết toán; và (iv) thanh lý hợp đồng xây dựng. Trong đó, việc quyết toán, thanh lý hợp đồng bao gồm cả các trường hợp được đơn phương quyết toán, thanh lý hợp đồng xây dựng.
Việc thanh toán hợp đồng xây dựng phải đảm bảo:
– Phù hợp với loại hợp đồng, giá hợp đồng và các điều kiện trong hợp đồng;
– Thanh toán đủ giá trị, đúng thời hạn từng lần thanh toán cho bên sau khi đã giảm trừ tiền tạm ứng, các khoản tiền giữ lại theo thỏa thuận tại hợp đồng xây dựng, trừ trường hợp các bên có thống nhất khác đi;
– Đồng tiền sử dụng trong thanh toán hợp đồng xây dựng là Đồng Việt Nam; việc sử dụng ngoại tệ để thanh toán phải tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.
Căn cứ pháp lý:
- Bộ luật Dân sự 2015;
- Luật Xây dựng 2025.
𝐋𝐈𝐍𝐂𝐎𝐍 𝐋𝐀𝐖 𝐅𝐈𝐑𝐌 – 𝐇𝐨̛̣𝐩 𝐭𝐚́𝐜 𝐯𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐛𝐞̂̀𝐧
- Tại Hà Nội: Tầng 4, Tòa nhà Sudico, đường Mễ Trì, phường Từ Liêm, TP. Hà Nội
- Tại TP.HCM: 272 Đỗ Pháp Thuận, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh
- Website: http://linconlaw.vn/
- Email: Lawyer@linconlaw.vn
- Facebook: https://www.facebook.com/Linconlawfirmm
- Linkedln: linkedin.com/in/lincon-law-firm-100b96201
- Hotline: +84.987.733.358
